Scheiding

Heel veel kinderen komen in aanraking met echtscheiding. De ouders van een vriendin zijn gescheiden. Of een tante en een oom. Misschien zijn je eigen ouders wel gescheiden of zijn ze van plan om te gaan scheiden.
Scheiden gaat heel officieel. Ouders nemen een advocaat en moeten naar de rechtbank.
Op deze pagina vind je informatie over wat er allemaal geregeld moet worden bij een scheiding, waar je mee te maken kunt krijgen en wat je zelf kan doen. Als je vragen hebt over echtscheiding kun je ons altijd mailen, of bellen met of langsgaan bij een Kinderrechtswinkel bij jou in de buurt.
Kinderen kunnen het na een scheiding vaak heel moeilijk hebben. Wanneer je ouders gaan scheiden verandert er veel. Je kunt altijd met de Kindertelefoon bellen als je wilt praten over de scheiding van je ouders. Het telefoonnummer is 06-0432.
De volgende onderwerpen vind je op deze pagina:

- Wat is de echtscheidingsprocedure?
- Wat moet er geregeld worden?
- Het hoorrecht
- Voorlopige voorzieningen
- De Raad voor de Kinderbescherming
- Ouderlijk gezag
- Bezoek- of omgangsregeling
- Informatieregeling
- Naamswijziging
- Wat je zelf kan doen
 
 

Als je ouders willen scheiden, gaan ze eerst naar een advocaat, die hen helpt om alles zo goed mogelijk te regelen. Daarna, als ze beiden weten wat zij willen, gaan ze naar de rechtbank en vragen ze of de scheiding uitgesproken kan worden. Dit doet de rechter. De rechter praat eerst met je ouders en met hun advocaten. Als jij 12 jaar of ouder bent, zal de rechter, als jij dat wilt, ook met jou praten. Tenslotte beslist de rechter hoe alles geregeld moet worden.
Meestal houden allebei je ouders het ouderlijk gezag.

Voor kinderen kan een scheiding heel plotseling komen. Ouders vertellen dat ze gaan scheiden en meteen moet er van alles geregeld worden. Het kan zelfs gebeuren, dat al heel snel een van de ouders ergens anders gaat wonen. Van de ene op de andere dag verandert alles. Er moet bijvoorbeeld geregeld worden wie in het huis blijft wonen en hoe de spullen verdeeld moeten worden.
Als mensen gaan scheiden kunnen er veel problemen komen over het geld. Vaak verdient één van de ouders al het geld, of het meeste geld. Bij de scheiding bepaalt de rechter dan dat de ouder die wel geld verdient een gedeelte daarvan aan de andere ouder betaalt. Dit heet de alimentatie.

Soms lijkt het wel of de echtscheiding buiten kinderen omgaat. Dat is niet helemaal zo.
Kinderen van 12 jaar of ouder hebben namelijk het recht om hun mening te geven over een aantal beslissingen die bij de scheiding genomen worden. De kinderrechter moet daar naar vragen. Dit wordt het hoorrecht genoemd. De kinderrechter nodigt het kind uit om naar de rechtbank te komen. Je krijgt zelf een brief van de rechter, waarin staat wanneer je kunt komen. Het horen gebeurt meestal niet in een grote rechtszaal, maar in een gewone kamer op de rechtbank. Je hoeft niet te komen als je dat niet wilt.
De kinderrechter vraagt wat je vindt van de beslissing van je ouders, waar je het liefst zou wonen en hoe vaak je je andere ouder wilt opzoeken. Je ouders zijn bij dit gesprek niet aanwezig. Als je niet alleen durft kun je aan de kinderrechter vragen of je een vertrouwenspersoon mee mag nemen. Je kunt de kinderrechter natuurlijk ook een brief schrijven.
Als je jonger bent dan twaalf jaar hoeft de kinderrechter je niet te horen, hij mag het wel. Je kunt de kinderrechter een brief schrijven waarin je vraagt of jij je mening mag geven.
Voor meer informatie over hoorrecht kun je kijken op de pagina: Kinderrechter

Het kan lang duren voordat een echtscheiding helemaal geregeld is. Vaak zullen ouders voordat alles geregeld is alvast apart gaan wonen. Dat betekent dat de rechter moet beslissen bij wie van de ouders de kinderen voorlopig gaan wonen. Ook zal de rechter proberen te regelen dat de kinderen de ouder die niet langer thuis woont kunnen zien. Al deze beslissingen worden voorlopige voorzieningen genoemd. Een rechter hoeft de kinderen op dat moment nog niet te horen. Toch kun je daar in een brief wel om vragen.
Als de rechter de echtscheiding uitspreekt neemt hij een definitieve beslissing over dit soort zaken. Op dat moment kunnen kinderen van 12 jaar en ouder in ieder geval hun mening duidelijk maken, zoals in het stukje over hoorrecht is beschreven.

De Raad voor de Kinderbescherming wordt er alleen bijgehaald als er problemen zijn over de kinderen. Als de ouders het niet eens zijn over bij wie een kind gaat wonen, kan de rechter besluiten om dat verder uit te zoeken. De rechter doet dat dan niet zelf, maar vraagt de Raad om dit te doen. Mensen van de Raad gaan met de ouders en meestal ook met de kinderen praten. De gesprekken worden opgeschreven. De mensen van de Raad bekijken dan waar je het beste kunt gaan wonen en geven dat door aan de rechter. De rechter neemt de beslissing.

Ouders die getrouwd zijn voeden samen hun kinderen op. Zij nemen samen beslissingen over hun kinderen en hebben samen de verantwoordelijkheid voor hen. Dit heet ouderlijk gezag. Beide ouders hebben dus ouderlijk gezag.
Als je ouders gaan scheiden houden zij meestal allebei het gezag. Zij nemen dan nog steeds samen beslissingen over jou. Vroeger was dat anders. Als je ouders voor 1 januari 1998 gescheiden zijn, dan heeft waarschijnlijk één van je ouders het gezag gekregen. Dit is meestal de ouder bij wie je woont.

Een bezoek- of omgangsregeling is een afspraak tussen de ouders, waarin wordt geregeld hoe vaak het kind naar de ouder gaat, bij wie het niet woont.
Soms vragen de ouders daarover de mening van het kind, soms doen ze dat niet. Als ouders het niet met elkaar eens worden, kan één van hen of kunnen ze allebei vragen of de rechter een omgangsregeling vaststelt. De rechter nodigt de ouders dan uit en probeert op de rechtbank afspraken met hen te maken. Als dat niet lukt kan de rechter de Raad voor de Kinderbescherming vragen om uit te zoeken wat het beste is.
Als kinderen het willen moeten ze beide ouders kunnen blijven zien.
Een kind van 12 jaar of ouder kan zelf aan de rechter vragen om een omgangsregeling te veranderen. Als er geen omgangsregeling is kan een kind daar ook zelf om vragen. Dit kan door een brief te schrijven naar de kinderrechter of door hem op te bellen. De rechter beslist of hij op de vraag van het kind wil ingaan.
Als je jonger dan 12 jaar bent kun je ook naar de kinderrechter gaan met een vraag over de omgangsregeling. De rechter bekijkt dan eerst of je kan begrijpen wat er gebeurt als een rechter een beslissing neemt. Pas daarna kijkt de rechter of hij een antwoord wil geven op je vraag over de omgangsregeling.

Een informatieregeling is een afspraak tussen de ouders, waarin wordt geregeld dat de ene ouder de andere informatie geeft. Dit kan gaan over school, maar bijvoorbeeld ook over een sport- of hobbyclub.
Daarnaast is het de bedoeling dat de ouder bij wie het kind woont de andere ouder erbij betrekt als er belangrijke beslissingen genomen moeten worden, bijvoorbeeld naar welke school je gaat.
Als de ouder bij wie je woont niet uit zichzelf informatie geeft aan je andere ouder, kan die andere ouder aan de rechter vragen een informatieregeling vast te stellen. De ouder bij wie je niet woont heeft ook recht om aan andere mensen informatie te vragen. Het moet gaan om mensen die door hun beroep met jou te maken hebben, bijvoorbeeld een leraar van school.

Als je ouders gaan scheiden houd je de achternaam die je al hebt. Na een aantal jaar kan je achternaam gewijzigd worden. Over achternaamswijziging kun je meer informatie vinden op de pagina: Naamswijziging.

Als je nog minderjarig bent, heb je, wettelijk gezien, heel weinig te zeggen. De meeste beslissingen moeten door je ouders genomen worden. Dit geldt ook bij een echtscheiding. Zo kan een kind niet zelf een advocaat nemen om zijn wensen naar voren te brengen. Hierna staat nog eens bij elkaar wat je als kind wél zelf kan en mag doen bij een echtscheiding.

Als je 12 jaar of ouder bent
Als je 12 jaar of ouder bent mag je je mening geven. De kinderrechter moet vragen of je naar de rechtbank wilt komen. Je kunt dan twee dingen doen:
1. Je gaat naar de rechtbank om met de kinderrechter te praten. Je ouders zijn daar niet bij.
2. Je schrijft een brief aan de kinderrechter, waarin je zegt wat jij ervan vindt.

Over twee dingen mag je je mening geven:
- over bij wie je wil gaan wonen,
- over de omgangsregeling: hoe vaak en op welke manier wil je omgaan met de ouder bij wie je niet woont?

Als je je mening niet naar voren wilt brengen hoeft dat niet.

Als je jonger dan 12 jaar bent
Als je jonger dan 12 jaar bent vraagt de rechter niet naar je mening. Maar als je dat wilt kun je toch je mening geven. Je kunt je ouders tegen de rechter laten zeggen dat je ook met hem wilt praten, of je kunt zelf een brief naar de kinderrechter schrijven. Dit kun je doen zonder je ouders.
Als minderjarige kun je dus altijd je mening geven. Ook als na een tijdje blijkt dat je niet tevreden bent over de bezoekregeling. Of als je wel contact wilt met de andere ouder. Zelf een brief schrijven of alleen naar de rechtbank gaan kan moeilijk zijn. Een Kinderrechtswinkel kan je hier bij helpen.

Advocaat
Een man of vrouw die veel verstand heeft van het recht en weet hoe de regels in elkaar zitten. Daarom doet hij of zij bij de rechter vaak het woord voor andere mensen.      Terug

Kinderrechter
De man of vrouw die een beslissing moet nemen over het probleem dat aan hem of haar wordt voorgelegd. Dit probleem heeft altijd met een kind te maken.       Terug

Kinderrechtswinkel
Hier kunnen kinderen heen als ze hulp of advies nodig hebben bij vragen over rechten en wetten.      Terug
Klik hier voor adressen van Kinderrechtswinkels

Minderjarig
Iedereen jonger dan 18 jaar die niet getrouwd is.        Terug

Ouderlijk gezag
Het gezag dat ouders over hun kind hebben. Dat betekent dat zij belangrijke beslissingen mogen nemen, zoals waar het kind woont en naar welke school het kind gaat. Soms hebben de ouders samen het gezag en soms heeft één van de ouders het gezag.      Terug

Raad voor de Kinderbescherming (De Raad)
Een instelling die verschillende dingen doet om kinderen te beschermen. De Raad doet onderzoek, bijvoorbeeld als het thuis niet goed gaat met een kind. De Raad geeft de rechter advies over wat hij moet beslissen.        Terug

Rechter
De man of vrouw die een beslissing moet nemen over het probleem dat aan hem of haar wordt voorgelegd.      Terug